Praca do wglądu w Bibliotece Wydziału Chemii.

Krótkie streszczenie pracy:

Badania prezentowane w rozprawie doktorskiej koncentrują się wokół dimeru zawierającego dwie podjednostki odwróconej porfiryny (N-confused porphyrin, NCP). Obecność atomów azotu we wnękach koordynacyjnych oraz na peryferiach makrocyklu stwarza możliwość uzyskania różnorodnych kompleksów z jonami metali, a osiowa chiralność dimeru, czyni ten układ szczególnie interesującym elementem supramolekularnych układów typu gość-gospodarz, w tym również z cząsteczkami o charakterze chiralnym.
W toku badań przeprowadzono insercję kadmu i cynku do podjednostek tworzących dimer odwróconej porfiryny. Wykazano, że występujący w postaci mieszaniny racemicznej kompleks cynkowy z aksjalnie skoordynowanymi anionami chlorkowymi wykazuje zdolność supramolekularnego, niekiedy stereoselektywnego oddziaływania z alkoholami. Po wymianie achiralnego liganda na czysty optycznie anion, zamiast pary diastereoizomerów powstaje kompleks enancjomerycznie czysty. Druga część prezentowanych badań poświęcona jest syntezie i charakterystyce kompleksów platyny(II/IV) dimeru. Stwierdzono, że jon metalu wiąże się z zewnętrznymi atomami azotu obu podjednostek NCP oraz z dwoma atomami węgla w pozycjach orto podstawników p-toluilowych, a wnęki makrocykliczne nie są zaangażowane w koordynację platyny. Stwierdzono przyłączanie halogenoalkili do jonu platyny(II) drogą addycji oksydatywnej. Przeprowadzono rozdział helikalnych układów zawierających zewnętrznie skoordynowane jony platyny metodą HPLC na chiralnej fazie nieruchomej. Dynamiczny charakter helisy umożliwia racemizację oraz indukcję chiralną w wyniku koordynacji chiralnego liganda alkilowego. Zbadano również przebieg protonacji dimeru odwróconej porfiryny oraz szeroko scharakteryzowano jej produkty. Stwierdzono, że formy bis(NCP) na różnym stopniu uprotonowania są w stanie wiązać cząsteczki chiralnych kwasów, ich form anionowych oraz alkoholi, tworząc aktywne optycznie pary typu gość-gospodarz. Zarówno w przypadku kompleksów dicynkowych z chiralnymi anionami aksjalnymi, jak i dla adduktów złożonych z dimeru i chiralnego kwasu karboksylowego, możliwe jest utrwalenie aktywności optycznej poprzez wprowadzenie jonu srebra(III) do wnęk makrocyklicznych obu podjednostek dimeru.