Polski English

Wydział Chemii

Wiadomości Chemiczne Polskie Towarzystwo Chemiczne MNiSW

Projekt „Szkoła w mieście”

09.03.2016
Projekt „Szkoła w mieście”, rok szkolny 2015/2016.
Zajęcia laboratoryjne z chemii, odbywające się w laboratorium Metodyki Nauczania Chemii.
 
Zajęcia w ramach projektu „Szkoła w mieście” są zgodne z podstawą programową nauczania, obowiązującą w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. Proponowane zajęcia laboratoryjne zostały zorganizowane przez pracowników Zakładu Dydaktyki Chemii. Uczniowie pod opieką pracowników naukowo-dydaktycznych Wydziału Chemii samodzielnie wykonują doświadczenia, zgodnie z instrukcją zawartą w karcie pracy. Karty pracy, przygotowane w porozumieniu z nauczycielami chemii, wprowadzają uczniów w technikę pracy w laboratorium chemicznym, pozwalają lepiej zrozumieć zjawiska i procesy chemiczne.

Atrakcją dla uczniów może być również bogata kolekcja minerałów, znajdująca się w gablotach, w pracowni Metodyki Nauczania Chemii.

Dla uczniów szkół gimnazjalnych proponujemy tematykę eksperymentalną, wymaganą w nauczaniu chemii:
  • Substancje i ich przemiany, zjawisko fizyczne a reakcja chemiczna
  • Sporządzanie i rozdzielanie mieszanin (sączenie, ekstrakcja, chromatografia, destylacja, krystalizacja)
  • Powietrze i inne gazy (otrzymywanie i identyfikacja)
  • Reakcje egzo- i endoenergetyczne, reakcje z katalizatorem
  • Wskaźniki i skala pH, badanie odczynu różnych substancji
  • Otrzymywanie roztworów wodorotlenków i badanie ich właściwości
  • Otrzymywanie i właściwości kwasów
  • Wodorotlenki i kwasy nierozpuszczalne w wodzie
  • Metody otrzymywania soli
  • Rozpuszczalność związków chemicznych
  • Sporządzanie roztworów o różnych stężeniach
  • Reakcje chemiczne w roztworach
  • Węglowodory i ich jednofunkcyjne pochodne
  • Badanie właściwości alkoholi
  • Badanie właściwości kwasów karboksylowych
  • Dwufunkcyjne pochodne węglowodorów
  • Przygotowanie do egzaminu gimnazjalnego
Propozycja dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych jest ściśle związana z wymaganiami egzaminu maturalnego, zgodnie z nową podstawą programową – uczeń „planuje i projektuje doświadczenia, rozwiązuje zadania problemowe, stawia hipotezy i potrafi je zweryfikować:

I. Substancje i ich właściwości
  • Badanie zdolności do rozpuszczania się w wodzie różnych substancji.
  • Sporządzanie mieszanin jednorodnych i niejednorodnych. Rozdzielanie tych mieszanin (sączenie, dekantacja, sublimacja, ekstrakcja, destylacja, chromatografia bibułowa, wirowanie).
    • Rozdzielanie mieszanin: wody i chloroformu, piasku i soli kuchennej, siarki i żelaza.
    • Rozdział piasku i jodu przez sublimację.
    • Ekstrakcyjny rozdział wodnego roztworu jodu i chlorku niklu(II).
    • Chromatografia bibułowa mieszaniny wybranych kationów metali.
    • Destylacja mieszaniny acetonu i wody – identyfikacja produktów destylacji.
II. Powietrze i inne gazy. Elementy kinetyki chemicznej
  • Otrzymywanie tlenu, wodoru, dwutlenku węgla. Badanie właściwości tych gazów.
  • Otrzymywanie tlenu (np. w reakcji rozkładu H2O2 lub KMnO4), wykrywanie tlenu w kontakcie z tlącym się łuczywkiem.
  • Otrzymywanie wodoru (np. w reakcji Zn z HCl), wykrywanie wodoru w reakcji z zapalonym łuczywem.
  • Wykrywanie obecności dwutlenku węgla w powietrzu wydychanym z płuc.
  • Otrzymywanie dwutlenku węgla w reakcji węglanu wapnia z kwasem solnym – wykrywanie dwutlenku węgla w reakcji z wodą wapienną.
III. Właściwości substancji nieorganicznych. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.
  • Otrzymywanie i badanie charakteru chemicznego tlenków metali i niemetali (MgO, SO2, P2O5, CaO, Na2O, SiO2, CuO, Fe2O3, NiO).
  • Otrzymywanie wodorotlenków (np. NaOH, Ca(OH)2, Al(OH)3, Fe(OH)3, Cu(OH)2).
  • Otrzymywanie kwasów (np. HCl, H2SO3, H3PO4).
  • Badanie zmiany barwy wskaźników (np. fenoloftaleiny, papierek uniwersalny, oranżu metylowego i wskaźnika uniwersalnego) w roztworach kwasów, wodorotlenków.
  • Badanie zachowania się tlenku i wodorotlenku glinu oraz tlenku i wodorotlenku cynku wobec kwasów i zasad - amfoteryczność.
  • Mieszanie roztworów kwasu (np. HCl) i wodorotlenku (np. NaOH) w obecności wskaźników – reakcja zobojętniania.
  • Badanie właściwości chemicznych kwasów (np. zachowanie wobec metali, tlenków metali, wodorotlenków i soli).
  • Badanie odczynu wodnych roztworów soli – hydroliza soli.
  • Sporządzanie roztworów o określonym stężeniu procentowym i molowym – roztwory nasycone i nienasycone.
  • Otrzymywanie soli trudno rozpuszczalnych.
V. Reakcje utleniania i redukcji.
  • Badanie właściwości metali (reakcje z tlenem, wodą, kwasami).
  • Porównywanie aktywności chemicznej metali (np. Cu i Zn).
  • Badanie aktywności chemicznej fluorowców.
  • Badanie wpływu środowiska reakcji na właściwości utleniające związków manganu(VII) i chromianu(VI) potasu.
V. Węglowodory i jednofunkcyjne pochodne węglowodorów
  • Odróżnianie węglowodorów nasyconych od nienasyconych.
  • Badanie reaktywności węglowodorów nasyconych, nienasyconych i aromatycznych ze zwróceniem uwagi na różnice w ich właściwościach (np. spalanie, reakcje z Br2, reakcja nitrowania).
  • Badanie właściwości etanolu.
  • Badanie właściwości glicerolu.
  • Badanie zachowania alkoholi wobec wodorotlenku miedzi(II).
  • Odróżnianie fenoli od alkoholi (np. w reakcji z NaOH).
  • Otrzymywanie aldehydu etylowego i badanie jego właściwości.
  • Reakcja aldehydu mrówkowego z amoniakalnym roztworem tlenku srebra(I) i z wodorotlenkiem miedzi(II).
  • Odróżnianie aldehydów od ketonów (np. próba Trommera, Tollensa).
  • Badanie właściwości fizycznych i chemicznych kwasów karboksylowych.
  • Porównywanie mocy kwasów karboksylowych i kwasów nieorganicznych.
  • Badanie właściwości wyższych kwasów karboksylowych. Odróżnianie kwasów nasyconych od nienasyconych.
  • Badanie właściwości kwasu octowego.
  • Otrzymywanie estrów (np. w reakcji alkoholu etylowego z kwasem octowym).
  • Badanie produktów zmydlania estrów.
  • Badanie charakteru (nasyconego lub nienasyconego) tłuszczów.
VI. Dwufunkcyjne pochodne węglowodorów
  • Badanie właściwości aminokwasów (np. glicyny).
  • Badanie właściwości białek.
  • Badanie zachowania się białka w reakcjach: biuretowej i ksantoproteinowej.
  • Wykrywanie obecności białka w produktach spożywczych.
  • Badanie działania różnych substancji i wysokiej temperatury na roztwór białka.
  • Badanie właściwości fizycznych cukrów prostych i złożonych.
  • Badanie właściwości glukozy i fruktozy.
  • Badanie właściwości sacharozy.
  • Badanie właściwości skrobi i celulozy.
  • Wykrywanie skrobi w artykułach spożywczych.
Powyższa propozycja obejmuje całość zagadnień eksperymentalnych, obowiązujących do egzaminu maturalnego. Uwzględniamy również możliwość realizacji tylko wybranych przez szkołę działów tematycznych.

 
Zgłoszenia (ustalenie terminów zajęć) kierować na adres: zuzanna.kruk@chem.uni.wroc.pl oraz telefonicznie pod numerem telefonu: 71 375 73 97 (mgr Zuzanna Kruk)

Zgłoszenia pisemne przez szkołę kierować na adres:

mgr Hanna Skornowicz
Dział Finansowy
Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego
ul. F. Joliot-Curie 14
50-383 Wrocław
 
Zajęcia odbywają się po zawarciu umowy pomiędzy szkołą i Wydziałem Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Data ostatniej modyfikacji: 09.03.2016 godzina: 05:27:15