Polski English

Wydział Chemii

Wiadomości Chemiczne Polskie Towarzystwo Chemiczne MNiSW

Warsztaty chemiczne

31.07.2017
Warsztaty Chemiczne to zajęcia dla szkół, podczas których grupy uczniów (jako grupę należy traktować maksymalnie 10 osób) realizują cykl doświadczeń wybranych przez opiekunów (nauczycieli) z dostępnego katalogu doświadczeń opracowanych przez dydaktyków Wydziału Chemii, zgodnych z wymogami nowej reformy programowej. Jedno spotkanie trwa zazwyczaj od 2 do 4 godzin lekcyjnych (150 zł/45 min./grupa max.10 osób) i może stanowić, w zależności od potrzeby grupy, cykl tematyczny lub pojedyncze zajęcia obejmujące doświadczenia z katalogu dostępnego poniżej, w którym umieściliśmy tematy realizowanych  zajęć w różnych wersjach godzinowych.
Proponowane tematy zajęć wraz z przypisaną liczbą godzin
SP – wersja dla szkoły podstawowej
GIM – wersja dla gimnazjum
LO – wersja dla liceum
lp. temat liczba godzin zajęć, przeznaczenie Doświadczenia
1 Jak pracuje chemik?
2
SP
Badanie właściwości substancji (substancje proste i złożone)
Sporządzenie mieszanin substancji: piasek i woda, kreda i woda, piasek-sól, woda-sól, siarka-żelazo, siarka-magnez, jod-piasek, woda- olej.
Rozdział piasku i jodu przez sublimację
Rozdzielanie mieszanin z wykorzystaniem różnic we właściwościach.
2 Sposoby rozdzielania mieszanin 2
SP, GIM
Rozdzielanie mieszaniny piasku i soli kuchennej
Rozdzielanie opiłków żelaza i sproszkowanej siarki
Rozdział mieszaniny dwóch nie mieszających się cieczy + ekstrakcja
Rozdział piasku i jodu przez sublimację
Destylacja jako metoda oczyszczania
Chromatografia bibułowa
3 Typy reakcji chemicznych 2
GIM
Reakcje syntezy: spalanie siarki, magnezu, reakcja magnezu z jodem
Reakcje analizy: rozkład H2O2, Cu(OH)2
Reakcje wymiany: reakcja metalu z wodą i kwasem, reakcje strąceniowe
4 Zjawisko fizyczne a reakcja chemiczna. 2
SP, GIM
Ogrzewanie i spalanie siarki.
Procesy zachodzące w wodzie (reakcja chemiczna a rozpuszczanie)
Rozkład pod wpływem temperatury
Cięcie i ogrzewanie wstążki magnezowej
Reakcja magnezu z jodem
Reakcja rozkładu wody utlenionej H2O2.
Reakcja cynku z kwasem solnym.
5 Powietrze i inne gazy 3
SP, GIM
Tlen: otrzymywanie w reakcji rozkładu KMnO4 i H2O2 ; wykrywanie w kontakcie z tlącym się łuczywem
Wodór: otrzymywanie w reakcji Zn z HCl oraz Al z roztworem NaOH; identyfikacja palącym się łuczywem
Dwutlenek węgla: wykrywanie dwutlenku węgla w powietrzu wydychanym z płuc;
otrzymywanie dwutlenku węgla w reakcji węglanu wapnia z kwasem solnym – wykrywanie w reakcji z wodą wapienną.
Badanie wpływu różnych czynników na szybkość reakcji chemicznej
6 Sporządzanie roztworów o różnych stężeniach procentowych 2
GIM
Otrzymywanie roztworów wodnych substancji stałych w tym hydratów
Rozcieńczanie roztworów kwasów
7 Skala pH 2
SP/GIM
Sporządzanie barwnej skali pH w wykorzystaniem roztworów wzorcowych i 5 wskaźników (papierek uniwersalny, wskaźnik uniwersalny, wyciąg z czerwonej kapusty, fenoloftaleina, oranż metylowy)
Oznaczanie pH nieznanej próbki
Badanie pH roztworów wodnych wybranych substancji dostępnych w życiu codziennym
Badanie odczynu próbki gleby
8 Kwasy nieorganiczne 2
SP/GIM
Badanie odczynu kwasów za pomocą wskaźników
Otrzymywanie HCl, H2SO4 , H3PO4, H2SiO3
Ogrody chemiczne
9 Wodorotlenki 2
SP/ GIM
Rozpuszczanie stałego NaOH w wodzie
Badanie odczynu roztworu NaOH i wody amoniakalnej za pomocą wskaźników
Otrzymywanie roztworu wodorotlenku w reakcji metalu z wodą
Otrzymywanie wodorotlenku magnezu (spalanie magnezu i reakcja powstałego produktu z wodą)
Otrzymywanie roztworu wodorotlenku wapnia w reakcji tlenku wapnia z wodą
Otrzymywanie wodorotlenku żelaza(III) i wodorotlenku miedzi(II)
Otrzymywanie wodorotlenków glinu i cynku oraz badanie ich właściwości amfoterycznych
10 Metody otrzymywania soli 2
GIM
Reakcja zobojętniania
Reakcja tlenek metalu i kwas
Reakcja metalu z kwasem
Reakcja tlenku niemetalu z zasadą
Reakcja soli z solą
Reakcja soli z kwasem
11 Metody otrzymywania soli 3
GIM
Jak powyżej, dodatkowo
Identyfikacja nieznanych roztworów podobnie jak w zadaniach konkursowych
12 Rozpuszczalność związków chemicznych 2
GIM
Sprawdzanie rozpuszczalności wybranych substancji w wodzie
Porównanie rozpuszczalności substancji w różnych rozpuszczalnikach.
Efekty cieplne rozpuszczania
Rodzaje roztworów: roztwór właściwy, koloid, zawiesina.
Emulsja
Badanierozpuszczalnościsiarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie. Roztwory nasycone i nienasycone.
13 Powtórzenie do egzaminu gimnazjalnego
(chemia nieorganiczna)
2
GIM
Sublimacja jodu
Reakcje tlenków (metalu i niemetalu) z wodą
Reakcje metali z kwasami
Reakcje kwasów z zasadami
Reakcja soli z zasadą
Reakcja soli z kwasem
Reakcje soli z solami
14 Powtórzenie do egzaminu gimnazjalnego
(całość)
3
GIM
Sublimacja jodu
Reakcje tlenków (metalu i niemetalu) z wodą
Reakcje metali z kwasami
Reakcje kwasów z zasadami
Reakcja soli z zasadą
Reakcja soli z kwasem
Reakcje soli z solami. Porównanie zachowania się heksanu i heksenu wobec wody bromowej
Odróżnianie alkoholi jednowodorotlenowych
od wielowodorotlenowych
Badanie właściwości kwasowych kwasu octowego
Próba ksantoproteinowa na białko
Badanie zachowania białka jaja kurzego pod wpływem różnych substancji chemicznych
Tłuszcze roślinne i zwierzęce
15 Węglowodory i alkohole 2
GIM
Badanie właściwości węglowodorów (palność, rozpuszczalność w wodzie)
Porównanie zachowania się heksanu i heksenu wobec wody bromowej i nadmanganianu potasu
Węglowodory jako rozpuszczalniki
Badanie właściwości fizycznych alkoholi
Badanie rozpuszczalności alkoholi w wodzie i w heksanie
Badanie reakcji etanolu z sodem
Odróżnianie alkoholi jednowodorotlenowych
od wielowodorotlenowych
16 Kwasy karboksylowe GIM Badanie właściwości fizycznych i odczynu kwasów karboksylowych
Badanie mocy kwasu octowego, kwasu siarkowego i kwasu węglowego
Badanie właściwości kwasu octowego
Reakcja kwasu stearynowego z wodorotlenkiem sodu. Otrzymywanie mydła
Zachowanie się mydła w wodzie destylowanej, wodociągowej i wodzie z dodatkiem soli wapnia
Reakcja kwasu oleinowego z wodą bromową
Reakcja estryfikacji i jej produkty
17 Dwfunkcyjne pochodne węglowodorów 3
GIM
Próba ksantoproteinowa na białko
Reakcja biuretowa na białko
Badanie zachowania białka jaja kurzego pod wpływem różnych substancji chemicznych
Wykrywanie grup hydroksylowych w glukozie, fruktozie i sacharozie
Badanie reakcji glukozy, fruktozy i sacharozy z odczynnikiem Trommera
Badanie reakcji glukozy, fruktozy i sacharozy z odczynnikiem Tollensa
Hydroliza sacharozy i badanie jej produktów
Reakcje charakterystyczne i wykrywanie skrobi.
18 Sposoby rozdzielania mieszanin 3
LO
Rozdzielanie mieszaniny piasku i soli kuchennej
Rozdzielanie substancji z wykorzystaniem różnić w rozpuszczalności związków (mieszanina chlorków srebra i ołowiu(II) w roztworze wodnym)
Rozdział mieszaniny dwóch nie mieszających się cieczy (wody i chloroformu) + ekstrakcja
Rozdział piasku i jodu przez sublimację
Destylacja mieszaniny acetonu i wody
Zadania maturalne
19 Powietrze i inne gazy 3
LO
Otrzymywanie tlenu w reakcji rozkładu KMnO4 , H2O2 wykrywanie w kontakcie z tlącym się łuczywem
Otrzymywanie wodoru w reakcji Zn z HCl oraz Al z roztworem NaOH, identyfikacja  palącym się łuczywem
Wykrywanie obecności dwutlenku węgla w powietrzu wydychanym z płuc
Otrzymywanie dwutlenku węgla w reakcji węglanu wapnia z kwasem solnym – wykrywanie dwutlenku węgla w reakcji z wodą wapienną.
Badanie wpływu różnych czynników na szybkość reakcji chemicznej
Zadania maturalne
20 Sporządzanie roztworów o określonym stężeniu procentowym i molowym.
Miareczkowanie
3
LO
Przygotowanie roztworu soli o określonym stężeniu procentowym i molowym
Przygotowanie 0.1 M roztworu kwasu solnego.
Przygotowanie 0.1M roztworu wodorotlenku sodu
Miareczkowanie mocnego kwasu mocną zasadą
Zadania maturalne
21 Tlenki, wodorotlenki i ich właściwości 3
LO
Spalanie siarki, fosforu, magnezu
Reakcje tlenków z wodą.
Reakcja tlenków z kwasem solnym i wodorotlenkiem sodu
Otrzymywanie wodorotlenku w reakcji metalu z wodą
Badanie amfoterycznych właściwości wodorotlenku glinu (wodorotlenku cynku)
Reakcja metalu z wodorotlenkiem sodu
Otrzymywanie wodorotlenku chromu(III) i badanie jego właściwości amfoterycznych
Otrzymywanie wodorotlenku żelaza(III) i badanie jego właściwości
Otrzymywanie wodorotlenku miedzi(II) i badanie jego właściwości
22 Skala pH
Hydroliza soli
3
LO
Sporządzanie barwnej skali pH w wykorzystaniem roztworów wzorcowych i wskaźnika uniwersalnego
Oznaczanie pH nieznanej próbki
Określenie pH roztworów i zapisywanie równań dla 15 wybranych soli
23 Sole 3
LO
Reakcja zobojętniania
Reakcja tlenek metalu i kwas
Reakcja metalu z kwasem
Reakcja tlenku niemetalu z zasadą
Reakcja soli z solą
Reakcja soli z kwasem
Hydroliza soli
24 Iloczyn rozpuszczalności 3
LO
Strącanie soli trudno rozpuszczalnych w wodzie. Warunki strącania osadów. Wpływ wartości Ir osadu na efektywność usunięcia jonów z roztworu
Warunki rozpuszczania osadów trudnorozpuszczalnych
Zadania maturalne
25 Analiza kationów 3
LO
Przeprowadzenie wybranych reakcji charakterystycznych dla kationów: srebra, miedzi(II), manganu(II), żelaza(III), glinu, wapnia, baru, potasu, amonu
Analiza jakościowa mieszaniny kationów
26 Analiza anionów 3
LO
Przeprowadzenie wybranych reakcji charakterystycznych dla anionów: chlorkowego, bromkowego, jodkowego, węglanowego, szczawianowego, fosforanowego
Identyfikacja nieznanych roztworów (podobnie jak w zadaniach konkursowych)
27 Reakcje redoks 3
LO
Otrzymywanie chloru
Badanie aktywności fluorowców
Badanie aktywności metali
Reakcja miedzi z kwasem azotowym(V)
Badanie zachowania chromianu(VI) i dichromianu(VI) potasu w zależności od środowiska
Utlenianie chromu(III) nadtlenkiem wodoru w środowisku zasadowym
Badanie zachowania manganianu(VII) w zależności od środowiska
Zadania maturalne
28 Węglowodory i ich jednofunkcyjne pochodne 3
LO
Badanie właściwości węglowodorów
Porównanie zachowania się heksanu i heksenu wobec wody bromowej i nadmanganianu potasu
Badanie właściwości alkoholi jednowodorotlenowych
od wielowodorotlenowych
Aldehydy – próba Tollensa i Trommera
Próba jodoformowa - ketony
29 Węglowodory i ich jednofunkcyjne pochodne całość 3 +3
LO
Badanie właściwości węglowodorów
Porównanie zachowania się heksanu i heksenu wobec wody bromowej i nadmanganianu potasu
Badanie właściwości alkoholi jednowodorotlenowych
od wielowodorotlenowych
Aldehydy – próba Tollensa i Trommera
Próba jodoformowa – ketony
Badanie właściwości fizycznych i odczynu kwasów karboksylowych
Porównanie mocy kwasu octowego, kwasu siarkowego i kwasu węglowego
Badanie właściwości kwasu octowego
Reakcja kwasu stearynowego z wodorotlenkiem sodu. Otrzymywanie mydła
Reakcja kwasu oleinowego z wodą bromową
Reakcja estryfikacji i jej produkty
30 Dwfunkcyjne pochodne węglowodorów
3
LO
Badanie charakteru amfoterycznego glicyny
Próba ksantoproteinowa na białko
Reakcja biuretowa na białko
Badanie zachowania białka jaja kurzego pod wpływem różnych substancji chemicznych
Wykrywanie grup hydroksylowych w glukozie, fruktozie i sacharozie
Badanie reakcji glukozy, fruktozy i sacharozy z odczynnikiem Trommera
Badanie reakcji glukozy, fruktozy i sacharozy z odczynnikiem Tollensa
Odróżnianie glukozy od fruktozy
Hydroliza sacharozy (skrobi) i badanie jej produktów
Reakcje charakterystyczne i wykrywanie skrobi.
Zadania maturalne

Zgłoszenia (ustalenie terminów zajęć) kierować na adres: kurs@chem.uni.wroc.pl oraz telefonicznie pod numerem telefonu: 71 375 73 97 (mgr Zuzanna Kruk)

Zgłoszenia pisemne przez szkołę kierować na adres:

mgr Hanna Skornowicz
Dział Finansowy
Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego
ul. F. Joliot-Curie 14
50-383 Wrocław

Zajęcia odbywają się po zawarciu umowy pomiędzy szkołą i Wydziałem Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego.


Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2017 godzina: 07:33:56