Polski English

Wydział Chemii

Wiadomości Chemiczne Polskie Towarzystwo Chemiczne MNiSW

Zmarł prof. Ivano Bertini

05.12.2012
Dr Ivano Bertini Professor of Chemistry Magnetic Resonance Center and Department of Chemistry University of Florence
            Z żalem donosimy społeczności naukowej  naszego Wydziału , Uniwersytetu  Wrocławskiego i społeczności naukowej  w Polsce , że  7 lipca 2012 roku  po ciężkiej chorobie płuc  odszedł od nas  profesor Ivano Bertini, jeden z pionierów chemii bionieorganicznej i biologicznej chemii nieorganicznej.  Jego prace nad strukturą metaloprotein z centrami paramagnetycznymi były jednymi z najważniejszych  osiągnięć wśród wielu innych w Jego  bogatym dorobku naukowym. Wykład z tego właśnie zakresu o tytule „ Lanthanide Ions  as NMR probes” wygłosił na konferencji  Rare Earth Spectroscopy w 1984 roku we Wrocławiu, którego tekst ukazał się w książce o tym samym tytule  edytowanej przez B.Jeżowską –Trzebiatowską , J.Legendziewicz i W.Stręka.
            Profesor Ivano Bertini był przyjacielem profesor Bogusławy Jeżowskiej – Trzebiatowskiej i naszego Wydziału. Współpracował z,  profesorem H. Kozłowskim, J.Ziółkowskim i  innymi, uczestniczył w konferencjach organizowanych przez nasz Instytut (Wydział). Ivano był aktywny do ostatnich chwil swojego życia. Jeszcze w lutym tego roku oficjalnie podpisywał w Brukseli porozumienie INSTRUKT, parę  dni przed diagnozą nowotworu płuc. Był członkiem Komitetu Organizacyjnego Międzynarodowej Konferencji Pierwiastków  f-elektronowych organizowanej w sierpniu w UDINE (Włochy) tego roku, odszedł tuż przed jej rozpoczęciem.
            Ivano Bertini był mocną osobowością z wyjątkowymi zdolnościami organizacyjnymi, walczył o naukę nie tylko we Włoszech ale w całej Europie. Stworzył najlepsze centrum badań NMR w biologii strukturalnej. Był inicjatorem Międzynarodowych Konferencji Chemii Bionieorganicznej, współfundatorem Towarzystwa Biologicznej Chemii Nieorganicznej i szeregu czasopism z tego zakresu. Był koordynatorem Europejskiego Konsorcjum , które umożliwiło dostęp uczonym europejskim do znakomitego laboratorium NMR, organizatorem Międzynarodowych Konferencji Chemii Koordynacyjnej, Biologicznej Chemii Nieorganicznej i zastosowań NMR w biologii strukturalnej.
            Ivano Bertini urodził się w 1940 roku w Pizie . Studiował chemię i całą karierę naukową związał z  Uniwersytetem we Florencji,  gdzie był profesorem od roku 1975 do roku 2011 w którym to przeszedł na emeryturę. Jego  kariera charakteryzowała się stosowaniem  zaawansowanej podstawowej wiedzy chemicznej w rozwiązywaniu problemów w chemii i biologii.  Rozpoczął karierę publikując trzy  często cytowane prace nad sposobem wiązania  grup NCS- i NCSe- Przyczynił się do sukcesu chemii koordynacyjnej we Florencji utworzonej przez Jego mistrza profesora Luigi Sacconiego, stosując spektroskopie elektronową , NMR, EPR,i chemię teoretyczną.
Naukową przygodę z rolą metali w biologii rozpoczął po wizycie  w laboratorium Harry Gray’a w 1974 roku w USA  od podstawionych metalami enzymów ; enzymów cynkowych , następnie hemoprotein, protein miedziowych i białek żelazowo-siarkowych.      Profesor Bertini zastosował po raz pierwszy NMR do badań jonów paramagnetycznych w określaniu struktury metalo-protein w 1994 roku, określił ponad 150 struktur protein w roztworach. Udowodnił ,że funkcja protein zależy od ich struktury.
Rozkwit badań nad strukturą genomu datuje się we wczesnych latach 2000 i Jego laboratorium włączone jest w  Europejskie  projekty SPINE i SPINE2 .Dzięki wielu projektom europejskim zdobył wiedzę nad technologią produkcji protein, miał bardzo ważny wkład w określenie homeostazy metali (głównie Cu), transportu metali w komórkach,  oraz roli jonów metali w funkcjonowaniu komórki.
Wpływ Ivano Bertiniego na społeczność naukową nie tylko w Europie był ogromny Był Doktorem Honorowym  w zakresie chemii i biologii dwu Uniwersytetów , członkiem Accademia dei Licei oraz wyróżniony wielu innymi odznaczeniami. Jest autorem ponad 650 publikacji oraz kilku książek  w tym Solution NMR of Paramagnetic Molecules (z  C. Luchinat i G.Parigi), Biological Inorganic Chemistry (z H.B.Gray, E.Stiefeli J.Valentine)oraz Handbook of Metalloproteins ( z A. I H. Sigel)
Naukowej społeczności Uniwersytetu Wrocławskiego a w szczególności naszego Wydziału będzie bardzo brakowało Ivano Bertiniego.
Opracowanie oparto głównie  na artykule Claudio Luchinata.
Referencje; Claudio Luchinat Angew.chem.Int.Ed.2012,51,2-3

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2012 godzina: 10:53:59